MS Hastalığı Nedir?

MS hastalığı nedir?

Halk arasında MS hastalığı olarak bilinen Multipl Skleroz hastalığı, komutları ileten sinir telleri etrafında koruyucu rolü üstlenen miyelin kılıfının zarar görmesi sonucu görülen hastalıktır. Miyelin tabakasının fiziki tahribatı sonucunda mesajlar yavaş iletilir veya iletilemez.

MS hastalığının semptomları, hastalığın gelişimi ve şiddeti hastadan hastaya büyük farklılıklar içerebilir. Bazı MS hastalarında art arda farklı hastalık belirtileri görülür ve sonrasında hafifler ya da ortadan kalkar. Hasarın oluştuğu sinir sisteminin bulunduğu bölgeye göre farklı şekillerde MS belirtileri ortaya çıkar. MS hastalığı belirtileri genellikle duyu eksikliği, karıncalanma, uyuşma, halsizlik, denge bozukluğu, görme kaybı, çift görme, titreme, konuşma bozukluğu, bacaklarda ve kollarda sertlik, idrar kaçırma, güçsüzlük ve erkeklerde cinsel iktidarsızlık şeklinde belirir. İlk MS belirtileri miyelindeki hasarın oluşmasından birkaç gün sonra ortaya çıkar. Çoğunlukla ilk MS belirtilerinde tam düzelme olmasına karşılık nadiren ilk belirtilerden itibaren iyileşmeye imkan tanımayan bir kötüleşme olur.

Gençlerde görülen nörolojik hastalıklar kaynaklı özürlülüklerde MS hastalığı (Multipl Skleroz) ilk sırada yer alır. MS hastalığı daha çok gençlerde, sosyo-ekonomik seviyesi yüksek toplumlarda, kent yaşamını seçen eğitim seviyesi yüksek insanlarda ve kadınlarda görülür. MS hastalığı sinir veya akıl hastalığı değildir. Aynı zamanda ölümcül bir hastalık da değildir. MS hastaları ile sağlıklı bireylerin ortalama ömürleri arasında fark yoktur.

MS hastalarının kullandığı bazı ilaçlar bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olabilmektedir. Bu nedenle zaman zaman MS hastalarının idrar yolu enfeksiyonu ve solunum yolu enfeksiyonu gibi hastalıklara yakalanması kolaylaşır. Aynı zamanda MS hastalığı ile birlikte kas spazmları ve kas sertliği, epilepsi, depresyon, konsantrasyon eksikliği ve unutkanlık, felç ve bağırsak sorunları da görülebilir.

MS neden olur?

MS hastalığı nedeni tam olarak bilinmiyor. Bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırmasından kaynaklandığına inanılıyor. MS hastalarında bağışıklık sistemi omurilik ve beynin sinir tellerini örterek koruyan miyeline zarar verir. Miyelin elektrik tellerinin izolasyonunu sağlayan madde gibidir. Zarar gördüğünde sinir boyunca ulaştırılan komutlar yavaşlayabilir ya da engellenebilir. MS neden olur ve kimlerde görülür sorusu henüz cevap bulabilmiş değildir. Genetik etkenlerden çocukluktaki enfeksiyonlara kadar birçok etkenin kombinasyonu MS (multipl skleroz) hastalığı oluşumunda rol oynayabilir. Ms neden olur noktasında aşağıdaki risk faktörleri MS hastalığı sebebi olabilmektedir.

Yaş: Herhangi bir yaşta ortaya çıkabilen hastalığa en sık 20-40 yaş aralığında rastlanır.

Cinsiyet: Kadınlarda görülme oranı erkeklerden iki kat daha fazladır.

Genetik: Anne, baba ya da kardeşinde bu hastalık olanlarda görülme ihitmali %1-3 aralığındadır. Tek yumurta ikizinde MS hastalığı olanlarda is MS hastalığı görülme ihtimali %30 dur. MS neden olur sorusuna tek başına genetik cevabı kesinlikle verilemez.

Enfeksiyonlar: Bazı enfeksiyonların MS hastalığı nedenleri arasında olabileceği düşünülmekte ve bu yönde araştırmalar yapılmaktadır.

Etnik köken: Özellikle aile kökeni kuzey Avrupa'ya dayanan ve diğer beyaz insanlarda MS hastalığı daha sık görülür. Multipl skleroz Afrika, Asya ve Yeni Amerika kökenli insanlarda en az görülür.

Hastalıklar: Tip 1 diyabet, tiroit hastalığı ve inflamatuar bağırsak hastalığı olanlarda görülme ihtimali daha fazladır.

MS hastalığı belirtileri

MS hastalığı bulguları ve MS hastalığı belirtileri hastalığın seviyesine bağlı olarak haftalar, aylar hatta yıllarca devam edebilir. Genellikle MS belirtilerin birkaçı aynı anda görülür ve her atakta farklı belirtiler görülebilir. MS belirtileri şu şekilde sıralanabilir.

  • Kaslar birbirinden bağımsız hareket eder. Bunun sonucunda da vücut hareketlerinde düzensizlik görülür. Bu en sık rastlanan MS belirtilerindendir.
  • Ayak tabanı bir nesneyle çizildiğinde baş parmakları yukarı yönlü hareket eder.
  • Göz bebeklerindeki istemsiz hareketler sonucunda bulanık veya çift görme de sık rastlanan MS belirtileri arasında yer alır.
  • Belirli bir kas ya da kas grubu istem dışı kasılıp gevşer
  • Konuşmada bozuklukları oluşur.
  • Eldeki sinirlerde oluşan harabiyete bağlı kaslar işlevini yerine getiremez.
  • Hasta vücudunun tek tarafında felç durumu görülebilir.
  • Karıncalanma, uyuşma ve his kaybı olur.
  • İdrar kaçırma ve sık idrara çıkma meydana gelir.
  • Koordinasyon bozukluğu, baş dönmesi ve denge kaybı oluşur.
  • Yine erkeklerde iktidarsızlık MS belirtileri arasında yer alır.

En sık rastlanan ve en belirgin MS belirtileri yukarıdaki gibidir. Bu MS belirtileri ile doktora başvuran hastalara ileri tanı testleri yapılarak kesin teşhis konur. Hastaya ilk olarak nörolog hekim tarafından fiziki muayene yapılır. Bu yöntem MS belirtileri görülen hastalara kesin teşhis konmasındaki en önemli safhadır. Fiziksel muayene sonrasında beyin MR’ı, BOS (beyin omurilik sıvısı) ile kaydedilmiş potansiyeller şeklindeki ileri tanı metodları kullanılır.

MS tedavisi

MS hastalığının günümüzde bilinen bir tedavisi yoktur. Buna karşılık MS tedavisi olarak hastalığın semptomlarının azaltılması ve hastanın MS le birlikte hayatını daha az etkilenerek sürdürmesi yönünde uygulamalar yapılmaktadır. Kortikosteroidler ile atak belirtilerinin giderilmesi ve interferonlar ile atak sıklığının azaltılması yönünde MS tedavisi uygulanmaktadır. MS hastalarına atak dönemlerinin izlerinin silinmesi ve spazmların ortadan kaldırılmasına yönelik fizik tedavi uygulanır. MS tedavisinin bir diğer önemli ayağı da hastaya ve ailesine verilen terapi desteğiyle MS’le mücadelenin öğretilmesidir. MS hastaları normal hayatlarını sürdürebilmektedir. MS tedavisine destek olarak hastalar aşağıdaki durumlara dikkat etmelidir.

  • Aşırı yorgunluktan kaçınmak.
  • Sağlıklı ve düzenli beslenmek.
  • Yürüyüş ve egzersiz gibi fiziksel aktivitelerde bulunmak.
  • Ağır enfeksiyonlardan korunmak.
  • Çok sıcaklardan korunmak MS tedavisi açısından olumlu katkı sağlayacaktır.

Biz ne yapıyoruz?

Akasya Bakım ve Yaşam Merkezimizde MS teşhisi konmuş konuklarımızın, kullandıkları ilaçlar nedeniyle bağışıklık sistemi normal bireylere göre daha zayıftır. Bu nedenle enfeksiyonlara karşı önlemler alarak, beslenme ihtiyaçlarını ve günlük aktivitelerini özenle planlıyoruz. Kaslarındaki hasarın derecesine göre fizik tedavi ve yürüyüş programları oluşturuyoruz. Hastalığın ilerlemesini geciktirmeyi amaçlıyoruz. Tüm ekibimizle birlikte sağlık hizmetleri ve psikolojik destekle günlerini kaliteli ve mutlu geçirmesine katkı sağlıyoruz.

Web sitemizde yayınlanan makaleler çeşitli kaynaklardan edinilmiş olup, profesyonel tıbbi tavsiye niteliğinde değildir, sadece bilgi amaçlıdır. Tıbbi danışmanlık için lütfen doktorunuza başvurunuz.